พ่อจำเริญ-แม่แก้ว ปิโย CM-001-007  

 
 
ที่ตั้ง : เบ้านพร้าวหนุ่ม
ต.ช่างเคิ่ง อ.แม่แจ่ม
ปีที่สร้าง : พ.ศ.2500
สล่า : สล่าขันแก้ว
 
 
การซ่อมแซม : - เก็บข้อมูล : เมษายน 2554
     
     
   
     
  เรือนไม้หลังงามนี้เป็นเรือนของพ่อจำเริญ แม่แก้ว ปิโย บ้านพร้าวหนุ่ม สร้าง ขึ้นเมื่อ พ.ศ.2504 โดยพ่ออุ้ยแก้ว สนธิคุณ พ่อของแม่แก้ว มีสล่าลูน สนธิคุณ สล่าเอกแห่งบ้านนางแล ผู้มีผลงานเรือนไม้งามๆ หลายหลัง ในแม่แจ่ม เป็น เรือนแบบประเพณีล้านนา ที่เรียกว่า “เฮือนบ่าเก่า” เป็นแบบ เรือนจั่วแฝด มี เรือนขวางหน้าหลัง เรือนขวางด้านหน้าเป็นเรือนบันไดคลุม บันไดทางขึ้นเรือน ซึ่งเป็นแบบพับศอก มีชานพักตามแบบฉบับของแม่แจ่ม เรือนขวางด้านหลัง เป็นครัวไฟ ครัวไฟทำเป็นเรือนแยกต่างหากออกมาจากเรือนใหญ่ เป็นเรือนขนาดเล็ก ชั้นเดียว ผนังโปร่งเพื่อระบายควัน พื้นไม้บริเวณชานจะตีเว้นร่อง เพื่อให้น้ำฝนผ่านลงได้ เพราะสมัยก่อนเป็นนอกชานไม่มี หลังคาคลุม เดี๋ยวนี้ชานมีหลังคาคลุม แต่พื้นก็ยังคงตีเว้นร่องเหมือนเดิม กลายเป็น เอกลักษณ์ของพื้นชาน ราวระเบียงใช้ไม้แป้น(ไม้กระดาน)ตัดเจาะอย่างง่ายๆ ประกอบกันเป็นลวดลายต่างๆ
   
   
     
  เหนือประตูห้องนอนมีหำยนต์และสายสิญจน์ สำหรับป้องกันวิญญาณและสิ่งร้ายๆ ทั้งหลายเข้าไปในห้องนอนได้ หำยนต์เป็นแผ่นไม้แกะสลัก ขนาดกว้างเท่าประตูห้องนอน กำหนดขนาดจากสัดส่วนของกายของเจ้าของเรือน ประเพณีนี้มีมาแต่โบราณ เช่นที่พบใน เรือนกาแลทุกหลัง ถ่ายทอดมาถึงเฮือนบ่าเก่า แต่ก็ไม่ได้ทำกันทุกหลัง “เติ๋น” คือพื้นที่กึ่งเปิดโล่งอยู่หน้าห้อง นอน เป็นพื้นที่หลักสำหรับการใช้งานบนเรือนใช้งานเอนกประสงค์ทั้งนั่งเล่นรับแขก เย็บปักถักร้อยและทำการงานอาชีพ “เลียบ” ทางเดินด้านข้างเรือนหลังนี้ ถูกต่อพื้น ที่ด้านข้างออกไปเพื่อเป็นที่ตั้งจักรเย็บผ้าหลายตัว “ร้านน้ำ” บริเวณตั้งอยู่บริเวณชานตรงทางขึ้นเรือนตั้งหม้อน้ำสำหรับดื่มกินได้เมื่อขึ้นเรือน สามารถมองเห็นจากภายนอกเรือน ทางเดินผ่านกลางเรือน เรียกว่าฮ่อมรินเชื่อม ด้านหน้าและด้านหลังเรือน เหนือทางเดินนี้ จะเห็นรางริน หรือรางน้ำฝน ฮ่อมแปลว่าช่อง ฮ่อมรินก็คือช่องที่มีรินอยู่