แม่นึ ธะนะเพิ่ม (63 ปี) CM-001-020  

 
 
ที่ตั้ง : เลขที่ 4 ม.9 บ้านนาเรือน ต.ท่าผา อ.แม่แจ่ม
ปีที่สร้าง : พ.ศ.2508
สล่า : สล่าปัน จันทิมา
 
 
เก็บข้อมูล : เมษายน 2554
     
     
   
     
  เรือนไม้ “เฮือนบ่ะเก่า” แบบจั่วแฝดหลังงามที่บ้านนาเรือน วางจั่วขวางตะวัน คือหันหน้าบ้านหน้าจั่วไปทางทิศใต้ ใต้ถุนสูงเปิดโล่ง บันไดทางขึ้นอยู่นอกเรือน ทำเป็นบันไดสองตอน มีชานพักขนาดใหญ่พร้อมม้านั่ง รูปแบบเดียวกับเรือนอุ้ยเวยซึ่งสร้างทีหลัง เพราะอุ้ยเวยบอกสล่าให้ทำตามเรือนหลังนี้ ตัวเรือนเปิดโล่ง ล้อมชานด้วยราวระเบียงกันตก ทำลวดลายเฉพาะ สล่าปันผู้สร้างเรือนบอกว่า แต่ละเรือนแต่ละหลังจะออกแบบลวดลายราวระเบียงใหม่เสมอ ทำให้มีรูปแบบไม่ซ้ำกัน เรือนเล็กด้านหลังเป็นครัวไฟ ทำเป็นแบบเรือนขวาง เรือนเล็กด้านหลัง มองเห็นเติ๋นน้อยหน้าครัวไฟ ที่ใช้เป็นที่กินข้าวร่วมกัน เห็นชานหลังและร้านน้ำ และเห็นบันไดหลังทางขึ้นเรือน
   
   
     
  ร้านน้ำขนาดเล็กที่ชานหน้า ทำเป็นแบบชั้นวางของ “เลียบ” ทางเดินแคบๆอยู่ด้านข้างเรือน เชื่อมชานด้านหน้ากับชานหลัง ใช้สำหรับลูกหลานเดินจากหน้าเรือนไปหลังเรือนเวลาผู้ใหญ่มีแขกผู้มาเยือน นั่งคุยกันอยู่บริเวณเติ๋น ลวดลายของราวกันตกที่สล่าปันออกแบบสร้างสรรค์ขึ้นเฉพาะหลังนี้ เป็นการใช้ไม้กระดานมาตัดแต่งให้เป็นช่องเมื่อติดตั้ง ฝาไหลสำหรับใช้งานบริเวณเติ๋น ซึ่งใช้ลวดลายเดียวกับราวกันตกที่ทำไว้บริเวณชาน ใต้ถุนโล่ง โปร่ง สบาย ใช้งานได้ดีตอนกลางวัน จึงมักจะเห็นแคร่ไม้ขนาดใหญ่ กี่ทอผ้า และพื้นที่ทำงานเกษตรอยู่ หลังบ้านเป็นสวนหมาก สวนกล้วย มีลำเหมืองสาธารณะไหลผ่าน มีน้ำใสๆเย็นให้ได้ใช้งาน ตูบไฟหลังเล็ก ใช้สำหรับการต้มน้ำ ต้มถั่วเน่า นึ่งข้าว หรืออื่นๆที่ใช้ฟืนในการก่อไฟ เพราะฟืนมีควันและเขม่ามาก ไม่เหมาะกับการก่อไฟในครัวไฟ จึงทำเป็นตูบไฟหลังเล็กแยกไว้ต่างหาก ครัวไฟทำเป็นเรือนแยก ติดดิน ฝาโปร่ง ใกล้กันคือตูปไฟ